7. 7. 1893 - 29. 12. 1981.

Miroslav Krleža: Evropa danas

Objavljeno: 29.12.2013. - 08:30
29. decembra 1981. godine umro je veliki književnik Miroslav Krleža. Donosimo vam dijelove iz njegovog eseja "Evropa danas".
Veličina slova: a a a

“Evropa danas ne zna šta znade i pojma nema šta hoće. Evropa je danas rafinirano bezglava: s jedne strane pametna kao maska protiv otrovnih plinova, s druge slijepa kao staromodna lumbarda, a istodobno izazovna kao nekakav velegradski izlog, pun raznovrsnog i skupocijenog besmisla”.

“Posvećujući sve svoje bogato znanje ženama, tkaninama, loptama i strojevima, Evropa se danas miče sa svojim topovskim cijevima i pneumatičkim točkovima i benzinskim kantama  i filozofijama kao žalosna sablast koja između toplih tropskih daljina i maglenog ledenog sjevernog mora ne zna što da počne, čega da se prihvati i kamo da zapravo krene, u stravi pred svojim vlastitim utvarama, u protuslovlju sa svojim intimnim lažima, bogata, kao nikad još u prošlosti, a prazna i dosadna kao odsvirana gramofonska ploča”.

“Tipična je evropska pojava, da u najveće evropske istine izgovorene ispod vješala, na stratištima, po tamnicama i na golgotama, a te raspete i popljuvane istine postaju evropske zastave i viore se vjekovima”.

“Strojevi evropski rade i stvaraju dvadeset i četiri sata na dan, i danas kad je evropska materijalna kultura veća nego ikad prije, kada Evropa znade više nego što je ikad ranije znala, danas se intelektualna elita Evrope dosađuje”.

“Prolaze narodi evropski u defilejima historijskim, kao da je netko po kontinentima rasuo pune kutije dječijih olovnih soldata, i dok na usijanom retortom sebi Faust razbija glavu zbog evropskih dilemma –treba li vjerovati ili htjeti, biti ili ne biti, doživjeti ili znati – dok se u mozgovima evropskim kao u alkemijskim pivnicama kuhaju osnovna neriješena pitanja o odnosima subjekta i objekta, o apsolutnom i relativnom, dotle se evropski narodi igraju svojim olovnim igračkama ratova, i ta djetinjasta halabuka traje u Evropi već sedamdeset hiljada godina”.

 

"Zvao sam se Giordano Bruno, spalili su me na lomači, kad sam izdahnuo u njihovom smislu pristojno, kao ugledan veleposlanik i gavan Voltaire, triput su me izbacili iz groba. Pojavio sam se u ovoj ludnici kao Bakunjin, pak su me gonili do smrti kao bijesno pseto, a kao Hercen ili Mickiewicz ili Spopin umro sam u izgnanstvu od ovidijevske tuge za rodnim zavičajem. Pregazili su me kao Petöfija, a kao prezreni Jehudija Heine i danas sam još njemačka sramota. Zaklali su me kao Landauera, a moje lordovsko ime Byronovo nepristojno je izustiti glasno u torijevskim krugovima sve do dana današnjega. Predao sam dušu Nečastivom kao paralitik Baudelaire, a kao Verlaine pisao sam himne Bogorodici, ali ni to mi nije pomoglo. Uprkos tome ubajbučili su me i žigosali zbog moga nemoralnog života. Pobjegao sam u tropske groznice kao Rimbaud, među Polinezijce na Tahiti, u ludnicu kao Van Gogh..."

 

Cijeli tekst Evropa danas može pročitati u zbirci eseja “Evropa danas”, Oslobođenje, Sarajevo, 1973. ili u nekom drugom izdanju koje Vam dođe pod ruke.

 

 

 

Komentari (8)
Objavljeno:
“Neka oprosti gospodja Europa, ona nema spomenike kulture. Pleme Inka u Americi ima spomenike, Egipat ima prave spomenike kulture. Neka oprosti gospodja Europa samo Bosna ima spomenike. Stecke. Sta je stecak? Olicenje gorstaka Bosanca! Sta radi Bosanac na stecku? Stoji uspravno! Digao glavu, digao ruku! Ali nigdje, nigdje, nikad, niko nije pronasao stecak na kome Bosanac kleci ili moli. Na kome je prikazan kao suzanj...” ― Miroslav Krleža
Objavljeno:
@Delboy, bravo za komentar!
Objavljeno:
29. децембар 1981 otiso bogu na istinu, a Oslobođenje, Sarajevo, 1973. je objavilo to sami bog zna kada je ovo pisao
Objavljeno:
JUJO fikusu jedan, batali sa kukanjem i gledaj da to dijete ne postane veci pesko od tebe...pusti Krlezu
Objavljeno:
Nobelova nagrada za ,,mir,,
Objavljeno:
Znam samo da danas je 2012g. i da sam homic,ali moram da cutim i trpim radi braka tj.zene i djeteta.
Objavljeno:
Kada vec komentarises onda bi trebalo bar nesto znati o onome sto komentarises. Kao npr. da ovaj esej nije iz sedamdesetih nego ga je Krleza napisao u svom najplodnijem dobu, ranih tridesetih godina (sto se i vidi iz teksta za one koji znaju citati)... Dakle esej o Evropi iz vremena budjenja iz velike krize, Evropi optimizma i vjerovanja u prosperitet i mir, ni ne sanjajuci da je novi rat skoro pred vratima. I upravo taj Krlezin osvrt na Evropu tridesetih je tako relevantan danas kada Evropa ponovo izlazi iz krize i ponovo vjeruje u bolje sutra. I to sve kroz vispreno pero velikog hronicara i genijalnog pisca...
Objavljeno:
Irelevantan tekst s kraja trece cetvrtine proslog vijeka, autora koji je, inako nikad bas poznat po optimizmu, te 1973. gurao osamdesetu godinu i pred sobom vidio samo kraj karijere i grob. Kao da danas pitate neku nepokretnu babu sta misli o rezultatima koje je Litvanija ostvarila na zadnjoj olimpijadi, pa onda to zapecatite i izvucete 40 godina kasnije da cujemo babina senilna trabunjanja tad (sad) o necemu sto nema nikakve veze sa danasnjicom.
Ostavi komentar
Ime:
E-Mail:
Poruka:
 
Svi komentari se prethodno moraju odobriti od strane administratora prije nego budu vidljivi na portalu.


Napomena:
BUKA se ograđuje od stavova i mišljenja iznesenih u komentarima postavljenih na našim stranicama. Svi stavovi i mišljenja komentatora odražavaju stavove i mišljenja isključivo onih koji ih postavljaju. Redakcija BUKE je u slučaju komentara koji izazivaju rasnu, nacionalnu ili vjersku mržnju, te potiču na nasilje dužna obavijestiti nadležne organe o takvom pristiglom komentaru.