Lista filmova nominovanih za Oskara:
09. Zero Dark Thirty, Kathryn Bigelow
08. Life of Pi, Ang Lee (+ Najbolja Režija)
07. Lincoln, Steven Spielberg (+ Najbolja Režija)
06. Silver Linings Playbook, David O. Russell (+ Najbolja Režija)
05. Django Unchained, Quentin Tarantino
04. Les Miserables, Tom Hooper
03. Argo, Ben Affleck
02. Amour, Michael Haneke (+ Najbolja Režija)
01. Beasts of the Southern Wild, Benh Zeitlin (+ Najbolja Režija)
ŠTA SE DESILO SA DESETIM FILMOM?
Umjesto od-nedavno-regularnih-deset (zahvaljujući propustu znanom kao The Dark Knight) Akademija se i ove godine odlučila za devet najboljih izostavljajući na taj način Učitelja (The Master 2012), novi film Pol Tomas Andersona, odličnog naziva i još boljeg sadržaja, koji se našao na listi nebrojenih filmskih kritičara kao jedan od najboljih filmova godine. U razgovoru sa Aleks Bilingtonom, osnivačem američkog filmskog sajta First showing, došla sam do informacije da Akademija zadržava pravo na broj, što znači da on može da varira u rasponu od pet do deset filmova po godini, u zavisnosti od broja glasova koji svaki film pojedinačno dobije. Dakle, broje deset nije fiksan.
Učitelj ( The Master )
Međutim, iako je i prošle godine taj broj iznosio devet, ja ne mogu da se otrgnem utisku jedne subliminalne i vrlo jasne poruke Pol Tomas Andersonu da ove godine nije poželjan i da vjerovatno ni neće biti sve dok se bude bavio temama koje ne glorifikuju sliku američkog društva. Tako je kako je. Opet, s druge strane, kako to obično i biva u svijetu umjetnosti kvalitet je taj koji u krajnjoj liniji prevlada. Prateći tu logiku filmovi kao U dobru i u zlu (Silver Linings Playbook 2012), Pijev život (Life of Pi 2012) ili Argo (Argo 2012) će sasvim sigurno vremenom pasti u zaborav dok će Učitelj vrlo vjerovatno postati klasikom. I ako bismo se vratili unazad i analizirali sudbinu filmova koji se danas smatraju klasicima a nisu bili prepoznati od strane Akademije – Metropolis (1927), The Third Man (1949), Citizen Kane (1941), Blade Runner (1982), Fight Club (1999), The Dark Knight (2008) – ova tvrdnja bi mogla postati izvjesna. Međutim, da ne dužim, vrijeme će pokazati ko je upravu.
JADNICI I U DOBRU I U ZLU
Ove godine, kao uostalom i one prije, a i one prije (uz par izuzetaka), filmovi nisu vrhunskog kvaliteta tako da se i ovogodišnja lista nominovanih nam filmova sa lakoćom može razbiti u dvije grupe. Odluka da izdvojim Ljubav (Amour 2012) i Zvijeri južnih divljina (Beasts of the Southern Wild 2012) u odnosu na ostalih sedam, je dvojaka i bazirana je isključivo na: (1) priči, odnosno aktuelnosti priče (koliko se zapravo ispričana priča tiče svih nas); (2) vještini (režisera) u pričanju te priče, odnosno, fluidnosti, koherentnosti i, na moje iznenađenje, dužini filma. S tim u vezi, stvari postaju vrlo jednostavne – Ljubav i Zvijeri su, po meni, u svakom mogućem pogledu bolja klasa filma. Doduše, uopšte nije tajna da Aflek, Bigelov i Huper ne spadaju u grupu mojih omiljenih režisera. Čak štaviše. Ovaj animozitet je sasvim sigurno mogao uticati na donošenje moje odluke. A ipak i Aflek i Huper zauzimaju više mjesto na mojoj ljestvici u odnosu na recimo Rasela ili Lija, čije sam filmove uvijek čekala sa izvjesnom dozom ushićenja. Iako se i Rasel i Li ove godine takmiče sa neodoljivim i na prvi pogled izuzetno intrigantnim životnim pričama o opstanku, ludilu i eteričnoj ljubavi, koji bi, samo na osnovu priče trebalo da podrazumijevaju kvalitet, avaj, oduzmite im bazičnu priču, i ostaće vam poprilično ogoljeni, isprazni i daleko manje uspješni filmovi. Najveći problem filma
U dobru i zlu prvenstveno leži u činjenici da je obećavao mnogo više nego što je isporučio, pogotovo kada je u pitanju studija raznih psihičkih oboljenja od kojih njegovi likovi mahom pate. Zatim, tu je i problem koherentnosti filma koji, iz nepoznatih razloga, u drugoj polovini (nakon fudbalske utakmice) prerasta u jedan sasvim novi i neprepoznatljiv film, koji gotovo da uopšte nema nikakvih dodirnih tačaka sa njegovom izvanrednom prvom polovinom. Pijev Život (Life of Pi 2012) je tehnički savršen i lijep film, ali, osim tih površinskih kvaliteta ne postoji ništa opipljivo za šta bismo se mogli uhvatiti, posebno ako ga analiziramo u kontekstu najboljih filmova protekle godine.
Jadnici ( Les Miserables )
S druge strane, sama pomisao, da će neko za mog života spojiti Hupera i Igoove Jadnike (Les Miserables 2012), u meni je izazvala reakciju punu predrasuda, odbijanja i u najmanju ruku užasa. Sve je radilo protiv ovog filma kada sam ja u pitanju. Ali doslovno sve, počevši od knjige, tematike, preko izbora režisera, izbora glumaca, do činjenice da ćemo ponovo gledati Jadnike, i to po ko zna koji put (četrnaesti) ali na svu sreću sada u mnogo kraćem izdanju – tričavih 158 minuta u odnosu na prethodni koji je trajao ni manje ni više nego 400. Međutim, desila se najbizarnija stvar, uz ogromnu želju i nadljudske napore da mi se film ne svidi, desilo se upravo suprotno. Ne mogu reći da je film odličan jer nije, ali mogu reći da je Huper imao nekoliko sjajnih poteza koji su Jadnike apsolutno mogli dovesti do epiteta odličnog filma. Jedan od tih sjajnih poteza je sasvim sigurno petominutna grandiozna scena otvaranja u kojoj vidimo formaciju zatvorenika u ujednačenom koreografisanom pokretu, kako, oborenog pogleda i uz ogroman fizički napor, navlače brod u polusuvo pristanište. Zatim tu je i Huperova hrabra odluka da se upusti u snimanje svih muzičkih numera na licu mjesta (umjesto u studiju kao što se mjuzikl obično i radi) koja je svakako vrijedna hvale. Rezultat je možda ne toliko kvalitetno pjevanje – pogotov kada uzmemo u obzir da ni odlični Hju Džekmen, ni Rasel Krou, ni En Hatevej nemaju dovoljno iskustva u istom, ako uopšte – koliko iskrenost i snaga emocije koja se očitava u svakoj ispjevanoj riječi. Osnovni problem ovog filma je i dalje dužina bez obzira što je ova verzija daleko kraća od prethodne. Ili možda ne toliko dužina, koliko Huperova nevještost da održi našu pažnju na istom nivou i intenzitetu kao u prvih sat vremena.
Pijev život ( Life of Pi )
SPILBERG I TARANTINO, POKLONICI ISTORIJE
Spilberg i Tarantino su dva velika filmska imena koja su u znatnoj mjeri zadužila filmski svijet – režiseri koji, vjerujem, ni ne trebaju predstavljanje. Ne morate ih ni voljeti ni mrziti niti biti ravnodušni prema njima da biste se složili sa mnom. Uostalom, ne morate se ni slagati sa mnom, dovoljno je samo da pogledate Ralje (Jaws 1975) i Petparačke priče (Pulp Fiction 1994) i sve je jasno. Uticaj ovih filmova na svjetsku kulturnu baštinu je dubok, temeljan i trajan. Međutim, s vremena na vrijeme mi dođe da ova naša realnost postane neka druga u kojoj je potraga za filmom Spašavanje redova Rajana (Saving Private Ryan 1998) ili Ubiti Bila (Kill Bill 2003) uzaludna jer u tom tamo nekom savršenom svijetu ovi filmovi uopšte ne bi ni postojali. Moja ljubav i poštovanje prema Spilbergu i Tarantinu ide toliko daleko. I nisam sarkastična. Uopšte.
Linkoln ( Lincoln )
Činjenično stanje je sljedeće: i Spilberg i Tarantino su direktno odgovorni za postojanje nekolicine filmskih savršenstava (prvenstveno kada su u pitanju Jaws, Close Encounter of the Third Kind, Reservoir Dogs i Pulp Fiction) ali nažalost, i za gomilu smeća, te ovo samim tim postaje linija po kojoj ih ja izjednačavam. Njihovi filmovi sve više i više ulaze u formalnost; u igru sa popularnim temama; u stvaranje forme zarad forme zarad forme što postaje simptomatično za njihov stvaralački opus. Njihova namjera je da nas zaslijepe duhovitim, pametnim i vrlo često ispraznim dijalozima, grandioznim setovima veličanstvenih razmjera, te mnogobrojnim likovima koji su zapeli u beskonačnu ulogu izigravanja ili žrtve ili nedodirljivog kulera.
Uzmimo recimo za primjer Šindlerovu Listu (Schindler's List 1993), Minhen (Munich 1993) i Spašavanje redova Rajana. Svi ovi filmovi (čiji kvalitet apsolutno varira a o čemu ovdje uopšte nije riječ) su preokupirani jednim te istim problemom – problemom sjećanja autentično a ne filmski. Sve tri istorijske drame prizivaju formulaciju narativa kroz sliku (jevrejska ceremonija sa početka i na kraju filma Šindlerova lista, slike jevrejskog tima sa Olimpijade, posjeta Džejms Rajana i njegove porodice Normandijskom Američkom groblju) kako bi nas istovremeno i podsjetile, i paradkosalno, podstakle da zaboravimo, da je ono što gledamo u stvari filmska rekonstrukcija a ne dokumentarni film. I da je kamera izmišljena samo nekoliko godina ranije, i da postoji video zapis Linkolnovog, danas poznatog govora na Getisburgu, Spilberg bi ga sasvim sigurno iskoristio. Negdje. Nekako.
Sasvim je izvjesno da je Spilberg bolno svjestan da slike koje nam on nudi nisu ništa drugo do reprezentacija stvarnog, odnosno, slike lažnog Holokausta i lažnih veterana Drugog Svjetskog rata kroz koje on pokušava da izazove naše suosjećanje sa REALNIM žrtvama i vojnicima. Drugim riječima, Spilberg nas uglavnom zabavlja slikama koje su suštinski vezane za najtragičnije priče ljudskog roda. Problem ovog postupka se na površinskom nivou možda ne čini uopšte vrijednim rasprave međutim, on dovodi do očigledne moralne i manje očigledne, ontološke opasnosti. Ako je lažno realnije od realnosti (a sa novim tehničkim dostignućima jeste), zar mi onda ne stavljamo ljagu na sjećanja ljudi i sjećanja o ljudima čije priče želimo ispričati? Ovo je moralna opasnost. Međutim, ontološka je daleko gora: ako su vještački rekonstruisane slike bolji medij za očuvanje memorije od bilo kog realnog artifakta ili narativa, šta nam to onda govori o prirodi ljudskog saosjećanja? Zar u ovoj konkretnoj instanci, ne postaje sasvim jasno da memorija (čak i ona najsvetija) u stvari nije ništa drugo do razmjena vještački stvorenih priča? Kritika Spilberga je često bazirana upravo na postojanju ovih problema jer bez obzira na sve strategije realizma kojima se Spilberg služi i nadljudske napore koje ulaže kako bi što istinitije ispričao tragičnu priču, izbjegavanje hiperrealnog kulturnog okruženja je, konkretno u njegovo slučaju, hodanje po vrlo tankom ledu i čin osuđen na propast.
Tarantino, u poređenju sa Spilbergom, odlazi u potpuno drugu krajnost, a po istoj liniji. Tarantinovo sjećanje, koje se može okarekterisati kao filmsko (za razliku od Spilbergovog autentičnog), je laž. Ono što, konkretno u Tarantinovom slučaju, dovodi do zabune, jeste rekontekstualizacija stvarnih događaja, odnosno, postojanje nestvarnih likova u stvarnim istorijskim događajima. Tarantino ide toliko radikalno u distorziji istorijskih događaja – Drugi svjetski rat (Prokletnici) ili ropstvo (Đango) – stvarajući tako iluziju izgubljene istorije. Međutim, istorijski događaj (kao dio naše kolektivne memorije) kojim se Tarantino (ne) bavi a koji bi trebao da proizvode određenu emociju kod publike je fikcija nastala kombinacijom Tarantinove mašte, dočarane i oživljene slikama popularne kulture. Recimo, ja lično, uopšte nemam problem sa ovim eksperimentom čak štaviše, moram priznati da sam uživala gledajući kako Prokletnike (Inglourious Basterds 2009) i Đanga (Django Unchained 2012) tako i ovu Tarantinovu nadasve zabavnu igru činjenica i fikcije. Međutim, da odmah razjasnimo jednu stvar, moje uživanje se odigrava samo na nivou meta-narativa i ako bismo ovaj element kojim slučajem izuzeli iz jednačine ono što bi ostalo bi bili filmovi koji ne posjeduju nikakvu realnu vrijednost. Tarantino, posebno kada je u pitanju Đango, ima interesantan okvir – ropstvo – za pričanje priče ali ne i priču vrijednu pričanja. On se umjesto za priču, što bi u ovom kontekstu bilo jedino logično, potpuno paradoksalno opredjeljuje za formu što znači da se on suštinski uopšte ne bavi realni problemom ropstva, niti se bavi pitanjem morala, etike, rasizma, niti uopšte postavlja pitanja niti pruža odgovore, što je u krajnjoj liniji, u nedostatku bolje riječi, šteta.
Đango ( Django Unchained)
I Prokletnici i Đango su zapravo najbanalnije rečeno ništa drugo do beskonačne serije kul slika koje se bjesomučno redaju jedna za drugom i vrlo često, konkretno u slučaju Đanga, bez opipljive kičme koja ima tu snagu da poveže i održi prvu i drugu polovinu filma. Đango, baš kao i U dobru i zlu Dejvid O. Rasela, ima problem fluidnosti koji se očitava u nepovezanosti dva jasno, i po svemu sudeći, neplanski odvojena dijela. Na taj način publika dobija filmove koje kao da su radila četiri a ne dva režisera ili, možda bolje rečeno, dva koja nisu u stanju da ispričaju jednu linearnu priču. Tarantino izgleda jednostavno ne posjeduje kapacitet da prevaziđe taj kul momenat, da prevaziđe formu i ispriča priču po principu proste prave linije koja vodi od tačke A do tačke B a ispod dva sata. Rezultat je Đango, koji, ruku na srce, akutno pati od ovog neznanja i prelazi u čist eklekticizam, uz dužno poštovanje svim fanovima.
ZAŠTO LJUBAV NEĆE OSVOJITI NAGRADU ZA NAJBOLJI FILM (A MOŽDA NE BI NI TREBAO)
Zato što je u pitanju jedini ne-američki film u kategoriji.
Posljednje ostvarenje Mihael Hanekea, prikladno nazvano Ljubav, spade među moja omiljena filmska ostvarenja iz 2012. Iako Ljubav nije nadmašila svog briljantnog prethodnika, Bijelu traku (The White Ribbon 2009), ipak je, što sam već pomenula ranije, za klasu bolji film od ostalih u konkurenciji. Postoji samo jedan razlog zbog kojeg nisam sigurna da bi Ljubav trebala pobijediti ove godine a taj razlog je čitava jedna konstalacija fantastičnih ne-engleskih filmova koji su izašli tokom protekle godine, a koji nisu nominovani. S druge strane, činjenica da Ljubav jeste – i to u četiri kategorije – je jedna mala pobjeda evropske kinematografije ali i oštar šamar ostalim sjajnim ostvarenjima kao što su Lov Tomas Vinterberga (Jagten 2012), sjajne grčke Alpe Jorgos Lantimosa (Alpis 2012), Iza Brda Kristijan Munđua (Dupa dealuri 2012), Sveti Motori (Holy Motors 2012), Barbara (Barbara 2012) i Torinski konj Bele Tara (A torinói ló 2012) da samo pomenem neke. Ljubav je možda bolji, kvalitetniji film. Međutim, problem ove odluke se nameće kroz pitanje koje se provlači unazad nekoliko godina (kada god bi došlo do ovakve situacije) – da li je Ljubav zaista jedini ne-engleski film dostojan Oskarovog grand prija? Lov, fantastičan danski film, je gotovo istog kvaliteta. S druge strane, sudeći po filmu Kraljevska afera, danskom kandidatu za Najbolji Strani Film, velika je mogućnost da se Vinterberg nije ni kandidovao za Oskara, ili možda nije prošao na nacionalnom nivou.
Ljubav ( Lamour )
Bilo kako bilo, ove godine ponovo imamo situaciju da je strani film nominovan i u kategoriji Najboljeg Filma i Najbolje Režije i Najboljeg Stranog Filma. Ista stvar se, u posljednjih dvadest godina desila samo dva puta i to na 71. dodjeli Oskara iz 1999. godine u slučaju filma Život je lijep (La vita e bella 1998) u režiji Roberto Beninija i na 73. dodjeli Oskara iz 2001. godine u slučaju filma Pritajeni tiger i skriveni zmaj (Crouching Tiger and Hidden Dragon 2000) Eng Lija. Takođe u posljednjih dvadeset godina su sam tri filma ne-engleskog govornog područja ušla u utrku za obe glavne nagrade (film i režija). Prvi je bio Inarituov Babel (Babel 2006), koji se može okarakterisati kao internacionalni film, čiji je jedan od jezika, pored japanskog i španskog, između ostalog bio i engleski. Drugi film je Poštar (Il Postino 1994) u režiji Majkl Redforda a treći je Umjetnik (The Artist 2011), francuski nijemi film Mišel Azanavisijusa. Dok su recimo, Tri Boje: Crvena (Trois Couleurs: Rouge 1994), Grad Boga (Cidade de Deus 2002), Pričaj s njom (Habla con ella 2002), Ronilačko zvono i leptir (The Diving Bell and The Butterfly 2007) filmovi ne-engleskog govornog područja koji su se takmičili samo u kategoriji Najbolje Režije.
I upravo ovdje dolazi do problem paradoksalne situacije koji se nameće unazad nekoliko godina. Akademija nikada nije tvrdila da je kategorija Najbolji Film, odnosno Najbolja Režija vezana isključivo za film engleskog govornog područja ili film nastao u američkoj produkciji. S druge strane postojanje kategorije Najbolji Strani Film implicira postojanje nečega što se može definisati kao domaći film. Ali, šta je to onda domaći film? Najbolji Američki Film? U tom slučaju Jadnici ne kvalifikuju bez obzira što koriste engleski jezik kao oficijelni jezik filma jer su proizvedeni i snimljeni u Velikoj Britaniji. Najbolji Film Engleskog Govornog Područja? U tom slučaju Ljubav ne kvalifikuje jer je u pitanju austrijski film koji koristi francuski jezik kao oficijelni jezik filma. Najbolji Film Svijeta Bez Obzira na Jezik i Porijeklo Filma? U tom slučaju, možemo li sa sigurnošću reći da su Pijev Život, Đango, U dobru ili zlu, Trideset minuta poslije ponoći ili Argo, bolji filmovi od Lova, Alpa, Iza Brda, Svetih Motora ili Torinskog Konja ili možda da preformulišem i svedem pitanje – da li su ovogodišnji nominovani filmovi ujedno i najbolji filmovi svijeta za 2012. godinu? I ako da, jesu li zaista?
ARGOV PARADOKS (KAO JEDINA ŠANSA ZVIJERI JUŽNIH DIVLJINA)
Aflekov Argo je do sada osvojio sve najvažnije filmske događaje koji prethode dodjeli Oskara – SAG, Golden Globes, Critics Choice Awards, BAFTA-u – i to u glavnim kategorijama Najbolji Film (za Heslova, Afleka i Klunija) i Najbolja Režija (za Afleka), a zatim se pojavio na AFI-jevoj listi i listi poznatog filmskog kritičara Robert Egberta kao najbolje filmsko ostvarenje u 2012. Samim tim, razum nam govori da je Argo najbolji i sasvim siurno očigledan kandidat za osvajanje glavnih nagrada. Međutim, nije. Akademija je sasvim neočekivano izbacila Afleka iz utrke u kategoriji Najbolja Režija što nam govori sljedeće: (1) članovima Akademije se Argo svidio ali ga nisu VOLJELI što nas posljedično dovodi do zaključka da je Argo dobio dovoljan broj glasova kako bi ušao u top 9 ali ne i u top 5; (2) članovi Akademije su voljeli film ali ne i režiju, što je po meni lično, nedvojivo. Kako je moguće da neko režira najbolji film a da on sam nije najbolji režiser? Međutim, moguće je. Unazad nekoliko godina, tačnije 2005, režiser Eng Li je ponio titulu najboljeg režisera za Planinu Broukbek (Brokeback Mountain 20004) ali je Higinsov Sudar (Crash 2004) bio taj koji je ponio titulu najboljeg filma. Ako zanemarimo ovu nelogičnost i moju zbunjenost, činjenica da je Aflek izignorisan od strane Akademije u jednoj od najvažnijih kategorija postaje Argov najveći nedostatak u utrci za Oskara.
Argo
A kada je riječ o kvalitetu samog filma, kategorično tvrdim da je u pitanju jedan mahom neshvaćen film čija fokusna tačka nije, suprotno mišljenju većine, Iranska kriza talaca, istorija Irana ili revolucija, već Argo, fiktivni film po kojem je stvarni i dobio naziv. Dakle, Aflek se ne bavi pitanjem političke situacije već pitanjem filma; i u ovoj instanci, Aflek talačku krizu, odnosno, političku situaciju Irana sedamdesetih, tretira na nivou blijede pozadine i okvira za događaje koji se odigravaju unutar samog filma. Aflek nas, za razliku od Spilberga, konstantno podsjeća – kroz storiborde, Ratove zvijezda, kostime, šminku, Burbank studio, Holivud, filmske setove, dodjele nagrada, čitaće probe, Planetu majmuna, kamere i scenarija – da je ono što gledamo na ekranu zapravo igrani film (o pravljenju fiktivnog filma) a ne dokumentarac. Na stranu propusti, koji ne manjkaju, netačnosti, klišeji i holivudske scene koje za cilj imaju stvaranje dramatičnih situacija i na stranu sam kraj koji je upropastio čitav doživljaj, Argo je jedan, ne bih rekla odličan pa čak ni dobar već, korektan i interesantan film koji teče i drži pažnju i koji za razliku od Pola sata poslije ponoći nije bezobrazan i pretenciozan.
S druge strane, Obamin omiljeni film godine Zvijeri južnih divljina u režiji mladog Ben Zejtlina nije bio nominovan ni za Golden Globes, SAG niti BAFTA-u ali jeste za Oskara i to u četiri glavne glavne kategorije: Najbolji Film, Najbolja Režija, Najbolji (adaptirani) Scenario, Najbolja Ženska Uloga. Samim tim, ovaj film dobija epitet nepoznate X u jednačini. Zvjeri južnih divljina je istovremeno i “najmanji” film na ovogodišnjoj dodjeli Oskara u smislu da je u pitanju nezavisni i najjeftiniji film između ponuđenih (iako nijedan kadar niti u jednom trenutku ne izgleda jeftino) koji je izašao u produkciji filmske kompanije Fox Searchlight Pictures. Dalje, u pitanju je filmski debi – režiser filma, Ben Zejtlin, je ujedno i najmlađi režiser i režiser sa najmanje iskustva. Zvijezde filma su šestogodišnja djevojčica i lokalni pekar, naturščeci kojima je ovo prvo filmsko iskustvo, kao između ostalog i svim glumcima Zvijeri. Prekrasnu muziku, koja stvara i nosi atmosferu filma, je komponovao režiser koji je takođe učestvovao i u adaptiranju scenarija baziranog na drami iz jednog čina koju je napisala njegova prijateljica iz djetinjstva, Lusi Alibar.
Film Zvijeri južnih divljina ima gotovo sve: fantastičnu, aktuelnu priču, ispričanu jezikom šestogodišnjeg djeteta koje je prinuđeno da se prerano suoči sa svim okrutnostima svijeta u koji je bačena, priču koja nije isključivo vezana za SAD i tiče se svih nas; glumačka izvođenja koja su mahom vrhunska; interesantan vizuelni stil; pametne režijske postupke i dužinu koja je potaman. Osim toga, Zvijeri takođe bezmalo koriste intertekstualnost i refleksivnost, međutim, za razliku od Tarantina, Zejtlinovi citati su, kao i kod Pol Tomas Andersona ili Dejvid Finčera, suptilni i nenametljivo prepoznatljivi te samim tim ne narušavaju cjelinu, ritam i čitanje filma u čemu se i ogleda spretnost ovog reditelja (koji je sasvim sigurno pod uticajem Terens Malika i Frensis Ford Kopole).
Zvijeri južnih divljina ( Beasts of the Southern Wild )
O GLUMCIMA
Kada je riječ o glumcima, ove godine, za razliku od filmova, imamo čitav dijapazon vrhunskih glumačkih dostignuća i zaista je teško odrediti ko će kući ići u društvu Oskara, osim u kategoriji Najbolja Ženska Sporedna Uloga koju će bez ikakve sumnje uzeti En Hatevej za ulogu Fantin u Jadnicima. S druge strane, situacija unutar kategorije za Najbolju Žensku Ulogu je vrlo neizvjesna. Moj glas ide Emanuel Rivi za ulogu Ane u Ljubavi, ili malenoj Kvavenžane Volis za ulogu Hašpapi u Zvijerima. One su ujedno i najstarija (85 godina) i najmlađa (9 godina a samo 5 za vrijeme snimanja filma) nominovana glumica u istoriji Oskara. Da bi došle do pobjede, Emanuel i Kvavenžane bi trebale pobijediti jedna drugu (naravno) ili Dženifer Lorens (U dobru i zlu) i Džesiku Častejn (Pola sata poslije ponoći) koje su po svim zvaničnim predviđanjima glavne konkurentkinje za nagradu.
Kada su u pitanju muške uloge stvari su malo jednostavnije. Naime, Kristof Volc u (sporednoj muškoj) ulozi doktor Šulca (Đango) i Daniel Dej-Luisa u (glavnoj muškoj) ulozi Abraham Linkolna (Linkoln) su bukvalno pomeli do sada sve važnije nagrade, uključujući između ostalog i Golden Globes i BAFTA-u. Pored toga, u svim zvaničnim predviđanjima, oba ova glumca vode. Međutim, ja bih se ipak odlučila za neprikosnovenog Filip Simur Hofmana u ulozi Lankaster Doda (Učitelj) iz prostog razloga što smo doktor Šulca već vidjeli i u Prokletnicima kao pukovnika Landu (za kojeg je već dobio Oskara u istoj kategoriji) i kao arogantnog oca Alana u Pokolju (Carnage 2011) Romana Polanskog, dok Hofmana u ovoj izdanju do sada nismo gledali. Kada je riječ o glavnoj muškoj ulozi, Hoakin Finiks kao Fredi Kvel (Učitelj) – seksom ovisni alkoholičar, ratni veteran koji pati od post-traumatskog šoka, sociopata i odisejski prozivođač nekakve vrste magičnog napitka, fotograf, član i “PR” kulta zvanog The Cause – je moj apsolutni favorit. Ova uloga ne samo da je mnogo interesantnija, višeslojnija i temeljnija nego je i fizički teža za izvođenje u odnosu na ulogu Abraham Linkolna. Međutim, kakve su šanse jednog ratnog veterana sumnjivog morala naspram jednog američkog predsednika koji je između ostalog direktno odgovoran za ukidanje ropstva, a kojeg glumi, glavom i bradom, Daniel Plejnvju Dej-Luis? Ja bih rekla, gotovo nikakve.
Pola sata poslije ponoći ( Zero Dark Thirty )
ZA KRAJ
U seriji već viđenih (Linkoln), nespretnih, loše režiranih i preduuuuuuuuugih (Đango, U dobru i zlu, Jadnici), pretjerano američkih (Argo, Pola sata poslije ponoći) i pomalo površnih (Pijev život), pobjeda Ljubavi ili Zvijeri južnih divljina bi bila ne samo pobjeda filma nego i jedno takvo osvježenje, kako za nas tako i za samu Akademiju koja je već uveliko ušla u sivu zonu učmalosti i gadne političke korektnosti. Ako pogledamo unazad posljednjih dvadeset godina i vidimo da su titulu najboljeg filma ponijeli Čikago (u konkurenciji sa Bandama Njujorka), Zaljubljeni Šekspir (u konkurenciji sa fantastičnom Tankom crvenom linijom Terensa Malika?!), Engleski pacijent (u konkurenciji sa Fargom) pa ČAK i Nema zemlje za starce braće Koen, u konkurenciji sa fantastičnim Pol Tomas Andersonovim Biće Krvi (There Will Be Blood 2007) sve je vrlo jasno.
Bilo kako bilo, Ljubav će sasvim sigurno ponijeti titulu Najboljeg Stranog Filma, što ga po automatizmu (vjerovatno) izbacuje iz utrke za Najbolji Film, tako da moje nade da će do nekakve promjene doći, u slučaju da recimo pobijede Zvijeri južnih divljina, ili možda bolje rečeno (samo) da ne pobijede američki titani – Pola sata poslije ponoći (film o lovu na Osamu Bin Ladena koji počinje audio snimkom, preko crnog ekrana, žrtava 9/11) ili Linkoln (film o 16. američkom predsedniku koji je vodio SAD kroz jedini rat koji ova država poznaje, ako izuzmemo war on terror koji vode trenutno) – su vjerovatno ništa drugo do vrlo izvjesno, samo moji pusti snovi.