Bitka za Sutjesku se nastavlja: Podnesene tužbe zbog planiranih hidroelektrana

Ukupno pet hidroelektrana je planirano na rijekama Sutjeska i Hrčavka, koje su biseri, ne samo u okviru Nacionalnog parka, nego na međunarodnom nivou.

Maja Isović / 02. Septembar 2013

Centar za životnu sredinu iz Banjaluke prošle je sedmice podnio tužbe protiv Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS zbog odobravanja Studija uticaja na životnu sredinu malih hidroelektrana u Nacionalnom parku Sutjeska.

Ukupno pet hidroelektrana je planirano na rijekama Sutjeska i Hrčavka, koje su biseri, ne samo u okviru Nacionalnog parka, nego na međunarodnom nivou. Iz Centra poručuju da su tužbu podnijeli oni, ali da je u čitav proces uključeno nekoliko desetina domaćih i međunarodnih nevladinih ekoloških organizacija i veliki broj naučnika iz prirodniih oblasti, koji stručnim mišljenjima daju doprinos ovoj borbi.

 


Nacionalni park Sutjeska

 

Ističu da se informacija o planovima za izgradnju hidroelektrana u Nacionalnom parku Sutjeska širi veoma brzo, te dolazi do najviših evropskih i svjetskih institucija, kao i do sekretarijata konvencija o zaštiti prirode. Reakcije koje su oni do sada primili pokazuju razočarenje, ali i planove za reagovanje od strane međunarodnih ekologa i organizacija za zaštitu životne sredine.

Podsjetimo da je Vlada Republike Srpske u februaru 2012. godine donijela Odluku kojom se daje saglasnost za izgradnju malih hidroelektrana na području Nacionalnog parka Sutjeska, a ekolozi do danas pokušavaju da ukažu na sve posljedice realizacije ovog plana.

Nataša Crnković iz Centra za životnu sredinu ističe da se bitka za Sutjesku nastavlja, te po pitanju hidroelektrana u Nacionalnom parku Sutjeska neće pristajati na kompromise i sve naredne korake usmjeravaće ka informisanju javnosti o ovom probemu.

“Pravna borba je neophodna, pošto se pokazalo da se savjeti i mišljenja nas i relevantnih stručnjaka ignorišu. Nadležni nisu voljni da u ovom slučaju gledaju dalje od energetskog iskorištavanja tog područja, a mi tvrdimo da je ono previše važno i ranjivo, da bismo dozvolili gradnju hidroelektrana. Stoga, sud će donijeti odluku o tome na čijoj strani su argumenti i zakoni”, rekla je Crnkovićeva.

 

Zelengora

Iz Centra zahtjevaju odbacivanje rješenja kojima su odobrene Studije uticaja, te ponavljanje procedure tek kada bude donesen Prostorni plan područja posebne namjene Nacionalnog parka Sutjeska, u kome će biti jasno definisane zone zaštite. Napominju da sam proces odobravanja ovih studija nije vođen na transparentan način, na šta imaju zamjerke, posebno imajući u vidu da je nadležno ministarstvo itekako svjesno zainteresovanosti šire javnosti za ovu tematiku.

GLOBALNA VRIJEDNOST OVOG PODRUČJA

Crnkovićeva kaže da ukoliko kanjoni rijeka Hrčavka i Sutjeska budu, kako nevladine organizacije i stručna javnost predlažu, u prvoj zoni zaštite, planovi za hidroelektrane moraće biti obustavljeni.

“Kanjone i klisure Sutjeske i Hrčavke karakteriše visok geomorfološki, ekosistemski i specijski diverzitet, pa mnogi smatraju da ova staništa imaju globalnu vrijednost, a na nivou Bosne i Hercegovine su jedan od najbogatijih i najosjetljivijih tipova ekosistema. Upravo u takvim refugijumima su razvojni centri flore, faune i vegetacije. Direktan uticaj hidroelektrana bi bio na populacije divokoza, svih vrsta riba, velikog broja beskičmenjaka, kao što su vilin konjici, ptica koje se gnijezde i hrane u kanjonima, medvjeda i mnogih drugih životinja, te populacija ogromnog broja endemskih i rijetkih vrsta biljaka”, objasnila je Nataša Crnković za portal BUKA.

 

Rijeka Sutjeska

 

Naša sagovornica ističe da Centar za životnu sredinu najviše zamjera resornom ministarstvu to što je odluku o saglasnost za izgradnju malih hidroelektrana donijelo prije usvajanja Prostornog plana područja posebne namjene, te ignorisanje mišljenja stručne javnosti po pitanju uticaja hidroelektrana na floru i faunu kanjona rijeka Sutjeska i Hrčavka.

“Uprkos naučnim podacima o visokoj stopi endemizma, izuzetnoj vrijednosti geo i biodiverziteta kanjonskih ekosistema, trenutnoj i potencijalnoj mogućnosti iskorištavanja tih kanjona u svrhe  turizma, nadležni rijeke Sutjeska i Hrčavka i dalje vide samo kao hidropotencijal za stvaranje manje od 15 MW električne energije”, kaže Crnkovićeva.

NAJVEĆI NACIONALNI PARK U BIH

Nacionalni park „Sutjeska“ je najstariji i najveći nacionalni park u BiH koji se od svog osnivanja, 1962. godine bavi turizmom. „Sutjeska“ je po svojim prirodnim vrijednostima i ljepotama biser RS i BiH. Ovaj Nacionalni park obuhvata prostrano planinsko područje na tromeđi Bosne, Hercegovine i Crne Gore, oivičeno rijekama Pivom, Drinom, izvorišnim tokom Neretve, te planinskim masivima Bioča, Vučeva, Maglića, Volujaka, Lebršnika i Zelengore.

Površina parka iznosi 17.250 ha, od čega je preko 66 odsto pokriveno šumama, a ostatak čine livade, pašnjaci i goleti iznad gornje granice šuma. Pored toga, Nacionalni park “Sutjeska” upravlja lovištem “Zelengora, koje zahvata površinu od oko 53.240ha.

Ovaj park je dom je jednoj od dvije preostale prašume u Evropi, zvanoj Perućica. Stabla bukve, visoka i preko 60 metara, kao i endemski crni borovi rastu na liticama koje štite ovu drevnu i zaista posebnu šumu. Vodopad Skakavac se može vidjeti sa vidikovca, a o ovaj 75-metarski vodopad je sakriven masivnom zelenom šumom koja prekriva dolinu.

 


Spomenik u Nacionalnom parku

 

Rijeka Sutjeska uklesala je prelijepu dolinu u središtu parka i odvaja planinu Zelengoru od planina Maglić i Volujak. Najviši vrh Bosne i Hercegovine, Maglić 2,386 m, nalazi se u parku, na granici sa Crnom Gorom.

Sva ova prirodna ljepota ubrzo može biti narušena zbog planirane izgradnje hidroelektrana, a bitka između prirodnih bisera i planirane ekonomnske dobiti u ovom slučaju je duga i teška. Mi se možemo samo nadati da generacije koje dolaze neće tražiti od nas odgovor zašto nismo dovoljno jako čuvali ono što nam je priroda bezrezervno dala.

 

 

 

 

 

 


Buka preporuka

Društvo

Najnovije

Posmatrajte događaje izbliza.

Prijavite se na naš Newsletter.