Sačuvajmo plavo srce Evrope: Uništavanje rijeke Sane se mora zaustaviti (FOTO)

Austrijsko-njemačka energetska kompanija gradi hidroelektranu na rijeci Sani, prijeteći opstanku globalno ugrožene riblje vrste; organizacije i stručnjaci protestuju

Maja Isović / 27. Novembar 2015

„Energetska kompanija Kelag je na putu da uništi jedno od najvažnijih vodotokova mladice (Hucho hucho), ugrožene vrste u Evropi”, zajednički je stav organizacija Riverwatch, EuroNatur, Centar za životnu sredinu i Koalicija za Sanu.

Ova problematika je približena javnosti zahvaljujući zaštitnicima prirode i naučnicima na konferenciji za medije održanoj danas u Banjalui, a u okviru međunarodne kampanje “Sačuvajmo plavo srce Evrope”.

Kompanija Kelag trenutno gradi hidroelektranu Medna u gornjem toku rijeke Sane.

Po istraživanjima stručnjaka, rijeka Sana je jedna od šest najznačajnijih rijeka za ovu globalno ugroženu vrstu ribe.

Belma Kalamujić sa Univerziteta u Sarajevu rekla je da zajedno sa samo nekoliko drugih rijeka, Sana predstavlja glavni oslonac za preostale populacije mladice u Evropi.

“Ove rijeke moraju ostati nenarušene od strane hidroelektrana”, kaže ona.

 


Foto: Buka, press konferencija u Banjaluci

 

Stručnjaci za mladicu su potpisali protestno pismo zabrinute struke u vezi sa hidroelektranom Medna i uputili ga vlastima Bosne i Hercegovine, ali Evropske komisije.

Nataša Crnković iz Centra za životnu sredinu iz Banjaluke istakla je da se organizacije iz BiH godinama bore protiv uništenja rijeke Sane zajedno sa lokalnom zajednicom .

“To je borba ne samo zbog ekoloških, ali i ekonomskih razloga. Ribari iz čitavog svijeta dolaze da mušičare pastrmku, lipljen i najviše mladicu u netaknutoj prirodi. Lokalna zajednica može da ima koristi od ovakvih vidova turizma bez uništavanja prirode”, rekla je Nataša i dodala da će ovaj način zarade biti stvar prošlosti ako se hidroelektrane izgrade.

Na konferenciji je napomenuto da dok Kelag uništava najočuvanija staništa mladice na Balkanu, milioni se troše da bi se obnovile rijetke populacije mladice u EU, posebno u Austriji.

Prema istraživanju Riverwatch-a, oko 45 miliona evra uloženo je u restauracije rijeka s mladicom u Austriji od 1999. To uključuje uklanjanje nasipa i drugih vještačkih prepreka kako bi se dati rijekama prostora.

Samo u Koruškoj, gdje se nalazi Kelag, potrošeno je 13,42 miliona evra. Čak Verbund grupa, suvlasnik Kelaga, finansira projekat restauracije rijeke Traisen u Donjoj Austriji sa 6 miliona evra kako bi vratili populacije mladice. Sve ove projekte sufinansira EU (Life projekti).

Ulrich Eichelmann iz organizacije Riverwatch rekao je da ovo nije tako dramatično, bilo bi smiješno.

“Dok se milioni troše da se poprave greške iz prošlosti u Austriji i drugim EU zemljama, kompanije poput Kelaga prave iste greške ponovo ovdje na Balkanu i uništavaju najbolje rijeke, kao i rijetke, ugrožene vrste. Ovo mora da se zaustavi”, zahtjeva on.

 


Izgradnja hidroelektrane Medna od strane kompanije Kelag. Fotografija: Za vode Podgorice

 

Nataša Crnković kaže da trebamo naći plan očuvanja najvažnijih rijeka od hidroenergetskih obejekata u Bosni i Hercegovini.

“Rijeke u kojima se pojavljuje mladica moraju u svakom slučaju biti nedostupne za hidroelektrane”, ističe ona.

Mladica je jedna od najpopularnijih i najimpresivnijih ribljih vrsta u Evropi. Bila je "Riba godine" u 2015. u Njemačkoj i 2012. u Austriji. Može rasti do 1,5 metra i živi samo u slivu Dunava i nigdje više na svijetu.

Ova vrsta treba brze, hladne i šljunkom bogate rijeke. Dok samo nekoliko manjih populacija živi u Njemačkoj, Austriji i nekim drugim zemljama, rijeke na Balkanu pružaju stanište za poslednje preostale veće populacije mladice.

Međutim, Studija o mladicama naručena kroz kampanju „Sačuvajmo plavo srce Evrope“ pokazuje da je planirano 93 hidroelektrana na rijekama sa mladicama na Balkanu, iako mladica ne može opstati u takvim rijekama. Hidroelektrana Medna je prva od tih 93 u izgradnji.

Vlasnici Kelaga (Energetsko akciono društvo Koruške) se sastoje od provincije Koruške, austrijske Verbund grupe, kao i njemačkog RWE (Rhine-Westfalia Power Plant PLC). Na Sani, Kelag operiše pod kompanijom “Interenergo” koja je bazirana u Ljubljani/Slovenija. Interenergo je 100% u vlasništvu Kelaga. Do sada, Slovenija je uložila 1,1 milion evra za zaštitu populacija mladica.

Goran Krivić iz Koalicije za Sanu je iznio rezultate Studije ekonomske opravdanosti za društvo izgradnje male hidroelektrane Medna, a koji pokazuju da će ova hidroelektrana sa finansijskog aspekta imati negativne efekte na društvenu zajednicu.

Funkcionisanje hidroelektrane ima negativan finansijski efekat po budžet opštine i Republike Srpske u iznosu od 1.055.988 KM.

 


Mladica (Hucho hucho), globalno ugrožena riblja vrsta. Fotografija: Andreas Hartl

 

Sačuvajmo plavo srce Evrope

Hidroelektrane na rijeci Sani predstavljaju samo jedan val pravog cunamija hidroelektrana koje predstavljaju rizik za rijeke Balkana. Oko 2 700 novih hidroelektrana je planirano između Slovenije i Albanije.

Kako bi se suprotstavili ovoj bujici uništenja 'EuroNatur' i 'RiverWatch' su pokrenuli kampanju "Sačuvajmo plavo srce Evrope" u saradnji sa lokalnim partnerskim organizacijama sa Balkana.

 

 

 

 


Buka preporuka

Društvo

Najnovije

Posmatrajte događaje izbliza.

Prijavite se na naš Newsletter.