Dokapitalizacija HET-a bez saglasnosti Narodne skupštine Republike Srpske!?

Hidroelektrana na Trebišnjici

Tatjana Čalić / 12. Januar 2022

Pred akcionarima preduzeća Hidroelektrane na Trebišnjici a.d. Trebinje (HET) će se, na V (petoj) vanrednoj sjednici Skupštine akcionara koja je zakazana za 21.01.2022. godine, naći odluka o II emisiji redovnih (običnih) akcija javnom ponudom.

Ovaj postupak je već uveliko uzburkao javnost Republike Srpske.

U prijedlogu odluke je navedeno da se II (drugom) emisijom akcija emituje 435 miliona  akcija, nominalne vrijednosti 1 KM, ukupne nominalne vrijednosti 435 miliona KM. Vrijednost navedene emisije je veća za čak 50 miliona od registrovanog osnovnog kapitala preduzeća.

Emisija akcija će se provesti javnom ponudom na Banjalučkoj berzi. 

Tim povodom razgovarali smo sa finansijskim stručnjacima kako bi saznali šta nam donosi dokapitalizacija HET-a, da li se obavlja sve po zakonu, te otvara li se mogućnost da neko potpuno nov i sa strane preuzme većinski paket akcija u HET-u.

Kako su nam rekli, na samom početku razgovora riječ je o postupku koji suštinski nije u suprotnosti sa regulativom, odnosno Zakonom o tržištu hartija od vrijednosti Republike Srpske, ali ovom emisijom akcija je omogućeno da bilo koje domaće ili strano fizičko ili pravno lice može kupiti akcije HET-a nakon što postojeći akcionari iskoriste pravo preče kupovine i na taj način izvrši privatizaciju javnog preduzeća koje ima ogroman strateški značaj za građane Republike Srpske. 
Uobičajeno bi bilo, ističu, da se određen postotak akcija ponudi građanima Republike Srpske, zatim  institucionalnim investitorima u Republici Srpskoj, a manji postotak ostalim licima van Republike Srpske.

Uvidom u prijedloge odluka, koje su objavljene na internet stranici Banjalučke berze vidljivo je da ne postoji nikakvo ograničenje za kupovinu akcija HET-a, u smislu postojanja ograničenja % vlasništva, niti ograničenja da lice koje kupuje akcije mora da posjeduje određena znanja iz oblasti proizvodnje električne energije i znanja usko vezana sa ovom oblasti, niti ograničenja da lice koje kupuje akcije nema neizmirenih poreskih obaveza“, ističu  sagovornici BUKE  i zaključuju da se stoga nameće pitanje zašto se dokapitalizacija HET-a radi na početku 2022. godine, kada nisu izrađeni i objavljeni finansijski izvještaji za 2021. godinu čime bi javnost imala potpune informacije o poslovanju i finansijskoj slici preduzeća. 

Ovim je, pojašnjavaju, omogućeno da ukoliko lice posjeduje insajderske informacije o poslovanju preduzeća u zadnja tri mjeseca 2021. godine iskoristi iste jer zadnji objavljeni finansijski izvještaji HET-a su za treći kvartal 2021. godine, te javnost nema uvid u poslovanje preduzeća u zadnja tri mjeseca 2021. godine.
Takođe, skreću pažnju i na činjenicu da je uobičajeno je da se strateška odluka kao što je dokapitalizacija donosi na redovnoj sjednici skupštine akcionara, a ne na vanrednoj kao što je ovim postupkom urađeno što dodatno nameće sumnje javnosti i građana Republike Srpske.

Prodajna cijena akcija iznosi 0,29 KM po akciji, što znači da lice koje bi kupilo cjelokupan iznos akcija može za 126,15 miliona KM da kupi 435 miliona akcija HET-a i time postane većinski vlasnik ovog preduzeća“, ističu finsijski stručnjaci i postvljaju ujedno pitanje zašto matično preduzeće ćuti: „S obzirom na to da javna preduzeća moraju transparetno da izvještavaju javnost i pruže sve potrebne informacije, čudno je da matično preduzeće nije objavilo da ima namjeru da iskoristi pravo preče kupovine i kupi određen broj akcija u skladu sa % učešćem u osnovnom kapitalu preduzeća i na taj način zaštite interese Republike Srpske. Sve ovo dovodi do zaključka da se Narodna skupština Republike Srpske zaobišla u ovom postupku, što je nedopustivo s obzirom na to da Narodna skupština Republike Srpske treba da usvoji program privatizacije strateških preduzeća u Republici Srpskoj što HET svakako jeste“, zaključuju naši sagovornici.

Osvrćući se na informaciju o emitovanju HET-ovih akcija vrijednih 435 miliona KM oglasio se i izvršni direktor u HET-u Ilija Tamindžija. Kako je istakao ne radi se ni o kakvoj privatizaciji Hidroelektrana na Trebišnjici, već o dokapitalizaciji unutar HET-a.
Nije riječ ni o kakvoj privatizaciji, niti o bilo kakvoj špekulantskoj priči kada je u pitanju Elektroprivreda Republike Srbije, ili bilo ko drugi. Živi bili pa vidjeli”, kazao je Tamindžija.

Moguću dokapitalizciju HET-a prokomentarisao je i predsjednik SDS-a Mirko Šarović navodeći da je privatizacija Elektroprivrede RS ili nekog njenog dijela kao i dokapitalizacija potpuno neprihvatljiva. Zato će, istakao je, u narednim dana "pomno pratiti šta će se desiti i da li će se ove najave obistiniti, te preduzeti odgovarajuće aktivnosti".


Buka preporuka

Buka desk

Najnovije

Posmatrajte događaje izbliza.

Prijavite se na naš Newsletter.